مصاحبه با وحید مژده، کارشناس افغان، درباره چگونگی اوضاع فعلی کشور

 

  • در جریان مذاکرات فعلی میان امریکا و طالبان نشست ماسکو دایر شد. آیا از قبل برای این نشست برنامه ریزی شده بود و یا اینکه بعد از نشست اخیر میان خلیلزاد و نمایندگان طالبان، برنامۀ نشست ماسکو روی دست گرفته شد؟

جواب: فدارسیون روسیه به عنوان یک قدرت مهم جهانی در مورد اوضاع افغانستان نگرانی دارد. ارتباط روسیه و طالبان نیز به همین نگرانی ها مربوط است به خصوص نگرانی از حمایت های مخفی و آشکار از داعش در افغانستان.

هرچند نشست ماسکو به ابتکار انجمن افغانهای مقیم ماسکو صورت گرفته بود اما بدون تردید دولت روسیه نیز در آن نقش داشت و بدون این کمک و همکاری دولت، چنین نشستی نمی توانست برگزار گردد.

هرچند نشست ماسکو تضادی با تلاش های صلح خلیلزاد نداشت و در اعلامیۀ پایانی نشست نیز از این تلاش ها حمایت به عمل آمد، اما بدون تردید روسیه نیز می خواست تا نشان دهد که توان جمع کردن رهبران سیاسی افغان را بر گرد یک میز با طالبان دارد. همچنان باید بیاد داشته باشیم که این نشست، نخستین نشست میان شخصیت های سیاسی افغان و طالبان در این سطح بعد از هفده سال جنگ در افغانستان بود و نوعی قدرت نمایی روسیه را نیز به نمایش گذاشت.

این نشست بسرعت سازمان داده شد و دلیل آن نیز این بود که مبادا از جانب دولت افغانستان که به این نشست دعوت نشده بود، مخالفت صورت گیرد. برنامۀ این نشست بعد از نشست اخیر میان خلیلزاد و نمایندگان طالبان در قطر روی دست گرفته شد و طالبان نیز با آن توافق کردند.

  • دست آورد های این نشست چه بود و دلیل مخالفت دولت کابل با این نشست چی بود؟

جواب: دست آورد بزرگ این نشست این بود که برای نخستین بار، طالبان و نمایندگان گروه های سیاسی افغان روبری هم قرار گرفتند و در یک محیط کاملا آزاد در مورد آیندۀ افغانستان باهم به تبادل نظر پرداختند. نمایندگان احزاب سیاسی در این نشست نگرانی های خود را بعد از خروج نیروهای خارجی از افغانستان با طالبان شریک ساختند و طالبان نیز با روحیۀ تحمل و همدیگر پذیری تلاش کردند تا به این نگرانی ها پاسخ دهند.

مثلا یکی از این نگرانی ها این بود که شاید طالبان در صدد باشند تا از راه زور قدرت را تصاحب نمایند و دیگران را به حاشیه رانده و خود به صورت انحصاری بر افغانستان حکومت کنند. طالبان به این نگرانی جواب دادند و گفتند که آنها در صدد برقراری حکومت انحصاری نیستند بلکه می خواهند با پایان اشغال، نظام اسلامی در افغانستان حاکم گردد و همه جهت ها در آن سهم داشته باشند. آنها تاکید داشتند که تجربه های ناکام گذشته نشان داده که وقتی یک گروه قدرت را تصاحب نموده و دیگران را از صحنه براند، نتیجۀ کار دوام جنگ خواهد بود.

طالبان تاکید داشتند که باید بعد از پایان اشغال، هیچکس در صدد انتقام گیری از دیگری نباشد. همه باید گذشته را به دست فراموشی بسپاریم و برای رسیدن به یک آیندۀ روشن و مرفه دست بدست هم بدهیم. باید دست های بیگانه از کشور ما قطع گردد و همه در فضای حاکی از صلح و برادری، کمر به بازسازی کشور ببندیم.

اما دلیل مخالفت حکومت با این نشست کاملا واضح بود؛ موقف طالبان اینست که نمی خواهند با حکومت افغانستان مذاکره نمایند و این حکومت را فاقد صلاحیت لازم برای تامین خواست ها وشرایط شان می دانند و می گویند که کلید حل معضل اشغال افغانستان فقط در دست امریکایی هاست.

  • تدویر لویه جرگه از جانب رئیس جمهور غنی را چگونه ارزیابی می کنید. آیا این جرگۀ مشورتی آزاد خواهد بود و یا رئیس جمهور از آن استفادۀ ابزاری خواهد کرد؟

جواب: فراخوانی لویه جرگه فقط می تواند به منظور تقویت موقف اشرف غنی در مقابل اپوزیسیون سیاسی اش باشد. همانگونه که شاهد هستیم، اشرف غنی در این اواخر از نظر سیاسی بشدت منزوی شده و تمام کسانی که در آغاز حکومت وحدت ملی با وی بودند، یا او را ترک گفته و یا در برابر وی قرار گرفته اند. این وضع موجب کاهش اعتبار وی در خارج از کشور نیز شده است.

غنی با فراخواندن این لویه جرگه می خواهد تا از یک طرف برای خود حمایت مردمی کسب نماید و اپوزیسیون خود را زیر فشار قرار دهد و از طرف دیگر از طریق این جرگه از طالبان بخواهد تا با او مذاکره نمایند. اما این لویه جرگه فقط یک جرگۀ مشورتی است و هیچ صلاحیت اجرائی نخواهد داشت.

در مورد استقلال این جرگه باید گفت که همانگونه که می دانیم تمام جرگه هایی که از طرف حکومت ها در افغانستان دایر شده، جرگه های فرمایشی بوده و به منظور تائید خواست های حکومت فرا خوانده شده است. از جانب دیگر چون اشرف غنی کاندیدای ریاست جمهوری آینده نیز می باشد، هدف وی کمپاین انتخاباتی نیز خواهد بود و احتمال دارد با مخالفت هایی از جانب سایر کاندیدا ها نیز مواجه گردد.

  • پیشنهاد رئیس جمهور برای دادن دفتر به طالبان در کابل، ننگرهار و کندهار را چگونه ارزیابی می کنید. چرا به جای این کارها، دفتر قطر برسمیت شناخته نمی شود؟

جواب: پیشنهاد دادن دفتر در داخل افغانستان و مناطق تحت کنترول دولت به طالبان یک اعلام سمبولیک است و غنی می خواهد به مردم بگوید که او خواهان صلح با طالبان است.

اما امریکا سالها قبل با طالبان توافق نمود تا دفتری برای تماس با آنها در قطر گشایش یابد. به همین منظور، اعضای دفتر سیاسی طالبان به قطر رفتند و انتظار می رفت که این دفتر به صورت رسمی گشایش یابد اما مخالفت حامدکرزی موجب شد تا دفتر بعد از گشایش یک ساعته، مجددا بسته شد و تا امروز مسدود باقی مانده است. دلیل این امر هرچند مخالفت دولت افغانستان گفته شده است اما پاکستان نیز با باز شدن این دفتر مخالف بود. پاکستان می خواست برنامۀ صلح افغانستان را در اختیار خود داشته باشد اما دفتر قطر دور از دسترس پاکستان بود.

  • اشرف غنی به دلیل مسافرت های طالبان به شورای امنیت شکایت کرده است. به نظر شما حکومت از چی ترس داشت که دست به این اقدام زد؟

جواب: جالب است که اشرف غنی می گوید حتی حاضر است به طالبان در شهرهای تحت کنترول حکومت دفتر بدهد اما از جانب دیگر به سازمان ملل متحد از فدراسیون روسیه شکایت کرده است که چرا به طالبان که نامهای شان در لیست سیاه سازمان ملل متحد است، اجازۀ سفر به روسیه را داده است.

اشرف غنی باید به امریکا نیز اعتراض کند که چرا با طالبان توافق نمود تا در قطر دفتر داشته باشند و به قطر نیز اعتراض نماید که چرا به طالبان اجازۀ سفر از طریق این کشور به کشور های دیگر را میدهد.

در طول سالهای گذشته طالبان به کشور های مختلف مسافرت های متعدد داشته اند از آنجمله به کشور های اروپایی، جاپان، چین، کشور های آسیای میانه، ایران… اما اعتراض حکومت افغانستان علیه روسیه بیشتر ناشی از نگرانی رئیس جمهور غنی از نشست نمایندگان احزاب سیاسی  با طالبان در مذاکرات بین الافغانی است که رویداد بی پیشینه بود و دولت افغانستان در آن دعوت نشده بود.

  • طالبان برای مذاکره با امریکایی ها تیم جدید مذاکراتی تعیین کرده است. ارزیابی شما از انتخاب این تیم چیست مخصوصا شامل ساختن نام انس حقانی را چگونه ارزیابی می کنید؟

جواب: تیم جدید مذاکراتی طالبان یک انتخاب فوق العاده دقیق است. طالبان در این تیم 14 نفره با جا دادن مطیع الحق مجاهد فرزند مرحوم مولوی محمد یونس خالص رهبر نامدار جهاد افغانستان، انس حقانی فرزند مرحوم مولوی جلال الدین حقانی قهرمان بزرگ جهاد، ملا عبدالطیف منصور، برادرزادۀ رهبر شهید جهاد مولوی نصرالله منصور، این پیام را دارند که جهاد امروز آنان ادامۀ جهاد قبلی علیه اتحادشوروی است.

این کار تنها یک اقدام سمبولیک نیست بلکه شامل ساختن این افراد در نشست 25 فبروی با امریکایی ها که گفته می شود شاید بسیار مهم و سرنوشت ساز باشد، صلاحیت تصمیم گیری در تیم مذاکره کننده را بیش از پیش ارتقا می دهد.

در مورد شامل ساختن نام انس حقانی که در زندان بسر می برد در این لیست باید گفت که انس فقط به این دلیل دستگیر شده که پسر مرحوم مولوی جلال الدین حقانی است. او نه در عملیات نظامی دست داشت ونه نامش در لیست سیاه بود اما دستگیر کردن چنین فردی آنهم در خارج از افغانستان “بحرین” توسط امریکایی ها یک عمل خلاف است و او باید آزاد شود تا در مذاکرات سهم بگیرد.

شامل شدن نام انس حقانی در این لیست حاوی این پیام نیز است که امریکایی ها در حفظ جان او مسئولیت مستقیم دارند.

 

Related Articles

ځواب دلته پرېږدئ

ستاسو برېښناليک به نه خپريږي. غوښتى ځایونه په نښه شوي *

Back to top button
Close
Close